Wyjątkowa rodzina

Rodzina wyrazów to pojęcie, które wprowadzane jest na j. polskim już w 4 klasie szkoły podstawowej. Dlaczego ,,już"? Uważam, że to zdecydowanie za wcześnie - uczniom trudno jest odróżnić wyrazy z rodziny od synonimów. Poniżej dzielę się z Wami moim sposobem na ,,ogarnięcie" tego tematu. Pracuję z podręcznikami GWO, z których jestem bardzo zadowolona - są pomocne w tworzeniu kreatywnych lekcji języka polskiego.

A o podręcznikach już w jutrzejszym poście.. :)

Konspekt lekcji języka polskiego dla klasy 4 szkoły podstawowej

Temat: Co to jest rodzina wyrazów?

Czas trwania lekcji: 45 minut

Cele:

Uczeń:

·         analizuje sytuacje przedstawione na ilustracji;

·         pisze poprawnie pod względem ortograficznym;

·         wie, co to jest rodzina wyrazów;

·         wykorzystuje wiedzę teoretyczną w praktyce.

Przebieg lekcji:

1.      Część wstępna:

·         poinformowanie o celach lekcji;

·         nauczyciel zapisuje na tablicy rodzinę wyrazu dom:

Dom – domek, domostwo, domownik, podomka, domator, domisko

·         nauczyciel pyta uczniów o ich skojarzenia i pomysły na temat tego, czym zajmować się będą na dzisiejszych zajęciach. Pomysły uczniów muszą być powiązane z przestawioną planszą. W trakcie tej rozmowy z uczniami powinny się pojawić takie informacje, że wyrazy nie lubią samotności, żyją całymi rodzinami, bywają ze sobą spokrewnione;

·         analiza sytuacji przedstawionej na ilustracji w podręczniku na s. 164;

·         wprowadzenie pojęcia rodzina wyrazów i wyrazy pokrewne.

2.      Część właściwa:

·         uczniowie znajdują rodzinę wyrazu ,,ziemia”

·         zapisanie notatki w zeszycie: Rodzina wyrazów – to grupa wyrazów pokrewnych, utworzonych od jednego wspólnego wyrazu. Np.:

- dom – domek, domostwo, domownik, podomka, domator, domisko.

Wyrazy bliskoznaczne – to wyrazy o podobnym znaczeniu ale innym brzmieniu.

Np.: - kanapa – sofa, łóżko, tapczan,- dziecko – niemowlę noworodek, dzieciak, bobas, maluch, brzdąc, berbeć

·         rozwiązanie ćwiczenia

Do podanych wyrazów dopisz rodziny wyrazów.

starość – starzec, staruszek, staruszka,

góry – góral, góralska, góralka, górska,

ręka – rękawiczka, wyręka, zaręczyny, zręczny, rękojeść, rękoczyn, poręcz, rączka, ręcznik, rękaw, ręczny,

szkoła – szkółka, szkolić, szkolny, szkolenie, wyszkolić, przeszkolić, szkolony, wyszkolenie, wyszkolony, przeszkolenie, przeszkolony,

·         Podane wyrazy pogrupujcie w trzy rodziny.

Motor, łyżwiarstwo, pierzasty, łyżwiarz, motorówka, piórko, motorek, łyżwiarka, motorniczy, piórko, łyżwa, pierze, motorowy, motorówkowy, łyżwiarski.

3.       Część końcowa:

·         uczniowie połączeni są w zespoły dwuosobowe. Ich zadaniem jest stworzenie jak największej liczby wyrazów od słowa szkoła. Wygrywa drużyna, która ułoży ich najwięcej.

·         Praca domowa – ćwiczenia w zeszycie ćwiczeń.

A Wy jakie macie sposoby na zaprzyjaźnienie uczniów z rodziną wyrazów? :)